Hij zei: Wanneer het de negenentwintigste dag van Shaʿban[1] is, dan wordt er (‘s nachts) naar de maan (van de maand Ramadan) gezocht en indien de hemel helder is dan is er de volgende dag geen vasten. Wanneer wolken of stof het weerhoudt de maan te zien, dan is het verplicht (de volgende dag) te vasten en het vasten op deze dag is geldig wanneer het deel blijkt te zijn van de maand van Ramadan.[2]
Het is niet toegestaan om een verplichte vasten te verrichten totdat de intentie gedurende welke deel van de nacht dan ook (voorafgaand aan de vastendag) gevormd is.[3] Wanneer nadat de intentie gevormd is tijdens de nacht hij zijn bewustzijn verliest voor het aanbreken van de dag en het niet terugkrijgt tot aan zonsondergang, dan is het vasten op deze dag niet acceptabel.[4] Wanneer de intentie gedurende de dag voor een vrijwillige vasten gevormd is en er (de hele dag) niets gegeten is, dan wordt het vasten geaccepteerd.[5]
Wanneer een afstand wordt afgereisd waarvoor het gebed ingekort wordt, dan wordt het vasten alleen verbroken na het achterlaten van de naburige woningen in het gebied.
Wanneer opzettelijk en met het vasten in de gedachten er iets wordt gegeten of gedronken of wanneer een persoon adergelaten[6] wordt of er iets door de neus ingenomen wordt[7] of vanuit waar dan ook in de buik terecht komt of wanneer een persoon kust en als gevolg daarvan ejaculeert of de prostaat[8] vloeit of iemand herhaaldelijk aanstaart tot op het punt van ejaculatie,[9] dan wordt het vasten opnieuw verricht zonder het uitvoeren van Kaffara,[10] wanneer het een verplichte vasten is.
Echter, wanneer één van de bovengenoemde uit vergeetachtigheid verricht wordt [dan is het niet nodig (enig wettelijk oordeel) te zoeken] aangezien het vasten (nog steeds) geldig is en het niet nodig is nogmaals te verrichten.[11]
Wanneer braaksel wordt uitgestort (tijdens het vasten), dan wordt het vasten nogmaals verricht, maar wanneer een persoon door braaksel overmant wordt, dan is het vasten nog geldig.
Wanneer een persoon ongelovig wordt aan de (godsdienst de) Islam (terwijl hij vast), dan is het vasten ongeldig. Het vasten is ook ongeldig wanneer een persoon van plan is zijn vasten te verbreken (terwijl hij vast).
Wanneer seksueel gemeenschap opzettelijk of uit vergeetachtigheid in de vagina voorkomt, ongeacht of dat er sperma wordt uitgestort, of wanneer het elders voorkomt dan in de vagina en er sperma wordt uitgestort,[12] dan wordt het vasten opnieuw verricht en is Kaffara ook vereist[13] wanneer het (de overtreding) in de maand Ramadan verricht is.
Kaffara is de vrijlating van een Moslimslaaf. Indien dit niet mogelijk is moet men twee opeenvolgende maanden vasten en indien dit niet mogelijk is, dan worden er zestig behoeftige personen gevoed.[14] Een mudd[15] aan tarwe of een halve Saʿ aan dadels of gerst wordt aan iedere behoeftige persoon gegeven.[16]
Wanneer seksueel gemeenschap voorkomt en de Kaffara niet verricht wordt voor een tweede seksuele vereniging, dan is één Kaffara goed genoeg.[17] Echter, wanneer de Kaffara verricht wordt (voor de eerste seksuele gemeenschap) en vervolgens een tweede seksuele gemeenschap voorkomt, dan is een tweede Kaffara vereist.[18]
Wanneer er iets gegeten wordt in de veronderstelling dat de dageraad nog niet aangebroken is, terwijl het (in feite) is aangebroken; of wanneer het vasten verbroken is in de veronderstelling dat de zon onder is gegaan terwijl het niet onder gegaan is, dan wordt het vasten opnieuw verricht.
Het is voor een persoon die seksueel gemeenschap in de nacht heeft gehad toegestaan om de ghusl uit te stellen tot aan de verschijning van de dageraad en door te gaan met het vasten. Evenzo mag een vastende vrouw waarvan het menstruatiebloeden voor (de verschijning van) de dageraad stopt, de ghusl uitstellen tot de ochtend wanneer de intentie van het vasten voor de verschijning van de dageraad gevormd is. Ze moet ghusl verrichten wanneer ze in de ochtend opstaat (voor het verrichten van het fadjr gebed).
De zwangere vrouw mag haar vasten verbreken indien zij vreest voor haar foetus; en de pleegvrouw mag ook het vasten verbreken indien zij vreest voor haar kind; maar beide moeten (alle gemiste dagen) inhalen bovenop het voeden van een behoeftige persoon voor iedere dag.[19] <Indien een persoon niet in staat is te vasten doordat diegene op leeftijd is, dan wordt het vasten opgegeven en voor iedere dag een behoeftige persoon gevoed.>
Wanneer de periode van een vrouw begint of ze in de staat van nabloeding verkeerd, dan moet ze het vasten verbreken en de gemiste dagen inhalen. Het is niet aanvaardbaar wanneer ze (in deze omstandigheden) vast. Wanneer ze niet (de gemiste dagen) inhaalt voordat ze sterft terwijl het mogelijk was dat te doen, dan wordt er voor iedere dag namens haar een behoeftige gevoed. Stel dat een nieuwe maand van Ramadan voor een vrouw aanbreekt die verzuimt heeft de vorige vasten in te halen, dan moet ze het (huidige) vasten vervolmaken en vervolgens de vorige vasten inhalen en ook voor iedere dag een behoeftige voeden. Hetzelfde geldt – in geval van overlijden of wanneer de persoon leeft – voor de zieke persoon of de reiziger die verzuimt heeft de vorige vasten in te halen tot aan het volgende jaar van het vasten.[20]
Het is voor de zieke persoon toegestaan het vasten te verbreken wanneer het vasten de ziekte verergerd. Het is verwerpelijk het vasten te verrichten (in zo’n situatie), hoewel het aanvaardbaar is indien het verricht wordt, evenzo in het geval van de reiziger.
Het is toegestaan het vasten van de maand van Ramadan onwillekeurig in te halen; maar het verdient de voorkeur het opeenvolgend in te halen.
Wanneer een vrijwillige vasten verbroken wordt nadat het is begonnen, dan is het niet verplicht het in te halen; hoewel het beter is indien het ingehaald wordt.[21]
Een kind dat in staat is te vasten op de tienjarige leeftijd[22] wordt aangespoord het te verrichten.
Een ongelovige die tot de Islam over gaat in de maand Ramadan moet de overgebleven dagen van de maand vasten.
Een persoon die in zijn eentje de nieuwe maan van de maand Ramadan ziet, moet (beginnen met) vasten. Wanneer de persoon bekend staat om zijn betrouwbaarheid, dan worden de mensen op de hoogte gesteld van de bezichtiging, opdat er gevast wordt.[23] Echter het vasten van de hele maand Ramadan wordt alleen onderbroken indien de bezichtiging (van de maan van Shawwal)[24] door twee betrouwbare personen bevestigd wordt. Het is niet toegestaan het vasten (van de hele maand Ramadan) te verbreken wanneer de maan (van Shawwal) door slechts één persoon wordt gezien.[25]
Wanneer de maanden twijfelachtig zijn voor degene die gevangen is en er een maand wordt gevast, welke bedoelt is als de maand Ramadan, dan is het vasten alleen acceptabel wanneer het samenvalt met de maand Ramadan of met de volgende maand. Wanneer het samenvalt met de maand voorafgaand aan Ramadan dan is het vasten ongeldig. Het is verboden op de twee ʿIds of de dagen van tashriq te vasten, ongeacht of het verplicht of vrijwillig is. Het is niet alleen zondig om moedwillig deze dagen te vasten, maar ook incorrect om een verplichte vasten (op één van deze dagen) te verrichten.
Volgens een andere overlevering van abu ʿAbd-Allah is het incorrect verplichte vasten op de dagen van tashriq te verrichten.[26]
Wanneer de maan overdag wordt gezien voor de middag of namiddag, dan wordt het beschouwt als van toepassing op de volgende nacht.[27] Het is aanbevelenswaardig de sahur[28] uit te stellen en om zich te haasten het vasten te verbreken (bij zonsondergang).
Een persoon die de maand Ramadan vast en dit opvolgt met het vasten van zes dagen van Shawwal, alhoewel de dagen van Shawwal onwillekeurig gevast moge worden, wordt dat gezien als vasten voor een heel leven.[29]
Het vasten op de dag van ʿAshura[30] wordt gezien als een boetedoening voor de zonden van een persoon in een jaar; maar het vasten op de dag van ʿArafah is een boetedoening voor de zonden van een persoon voor twee jaar.
Het is niet aanbevelenswaardig voor een persoon (die) op ʿArafah (staat) te vasten, omdat de persoon op krachten moet komen om sterk genoeg te zijn voor het uitspreken van smeekbeden (op die dag).
De dagen van bid[31] waarin de Boodschapper van Allah صلى لله عليه و سلم de mensen aanspoorde ze te vasten zijn als volgt: de dertiende, veertiende en vijftiende (van iedere maand). Allah weet het beter.
[1] Sha
ʿban is de achtste maand van de Arabische jaartelling of de maankalender. Het komt van het woord “tasha
ʿ-
ʿaba” wat betekent; “dat het afgescheiden werd”. Dit is het geval omdat de Arabieren gewoon waren zich te scheiden of verspreiden in zo’n maand op zoek naar water, of volgens sommigen, voor jachtstochten na zich daarvan onthouden te hebben in de heilige maand Rajab. (Lane)
[2] Dit is volgens één overlevering verhaalt van ibn Hanbal en het is de zienswijze die de meeste Hanbali geleerden aanhangen. Volgens een tweede overlevering die van hem verhaald is, volgen de mensen de imam. Wanneer hij begint te vasten dan vasten zij, wanneer hij dat niet doet dan doen zij het niet. Volgens een derde overlevering is het in zo’n geval niet verplicht de volgende dag te vasten en indien het gevast wordt is het niet aanvaardbaar. Deze laatste zienswijze wordt door de meeste geleerden aangehangen, waaronder abu Hanifah, Malik en al-Shafiʿi. (Al-Mughni, deel 3, pag. 108)
[3] Ibn Hanbal, Malik en al-Shafiʿi vanuit de vier grootste soenie scholen hangen deze zienswijze aan. Volgens abu Hanifah is zo’n verplichte vasten zelfs aanvaardbaar wanneer de intentie niet gevormd is gedurende de nacht voorafgaand aan de vastendag. (Al-Mughni, deel 3, pag. 109)
[4] Dit is volgens de zienswijzen van ibn Hanbal en al-Shafiʿi. Volgens abu Hanifah is het vasten acceptabel. (Al-Mughni, deel 3, pag. 115)
[5] Abu Hanifah, al-Shafiʿi en ibn Hanbal hebben deze zienswijze. Volgens Malik kan vrijwillige vasten niet geaccepteerd worden totdat een intentie gedurende de nacht voorafgaand gevormd is. (Abu Yaʿla, Sharh, pag. 88b (2770), al-Mughni, deel 3, pag. 113)
[6] Abu Hanifah, Malik en al-Shafiʿi hebben de zienswijze dat aderlaten niet het vasten van iemand verbreekt. (Al-Mughni, deel 3)
[7] Al-Shafiʿi heeft de zienswijze dat het snuiven het vasten verbreekt. Malik heeft de zienswijze dat tenzij hetgeen gesnoven wordt niet in de keel terecht komt, het vasten niet verbroken is. (Al-Mughni, deel 3, pag. 121)
[8] Volgens Malik en ibn Hanbal verbreekt de ejaculatie van prostaatvloeistof als gevolg van kussen het vasten. Abu Hanifah en al-Shafiʿi hebben de zienswijze dat het niet het vasten verbreekt. (Al-Mughni, deel 3, pag. 127)
[9] Dit is de zienswijze van Malik en ibn Hanbal. Volgens abu Hanifah en al-Shafiʿi is het vasten niet ongeldig in zo’n situatie. (Al-Mughni, deel 2, pag. 129)
[10] Kaffara is de kwijtschelding voor een zonde of overtreding of een niet nagekomen belofte, een daad met als gevolg het uitwissen van de zonde of overtreding of een verkeerde daad. (Lane)
[11] Dit is ook de zienswijze van abu Hanifah en al-Shafiʿi. Malik heeft de zienswijze dat in een staat van vergeetachtigheid het vasten nog steeds als verbroken wordt geacht. (Al-Mughni, deel 3, pag. 131)
[12] Van ibn Hanbal zijn er twee overleveringen over wanneer sperma als gevolg van seksueel gemeenschap wordt uitgestort in iets anders dan de vagina. Volgens één overlevering, wat ook de zienswijze van Malik is, wordt Kaffara vereist in zo’n geval. Volgens de andere overlevering, wat ook de zienswijze van abu Hanifah en al-Shafiʿi is, wordt Kaffara niet vereist. (Al-Mughni, deel 3, pag. 135)
[13] De meeste juristen (al-Fuqaha) hebben de zienswijze dat wanneer een verplichte vasten door seksueel gemeenschap verbroken wordt, ongeacht of dat het in de maand Ramadan is of in ieder andere maand, dan moet het vasten nogmaals verricht worden en de Kaffara ook uitgevoerd worden. Volgens één van de twee opinies van al-Shafiʿi hoeft eenieder die tot plicht heeft Kaffara ten uitvoer te brengen niet het vasten te herhalen. (Al-Mughni, deel 3, pag. 134)
[14] De volgorde voor de verrichting van de Kaffara is volgens de meest bekende zienswijze van de Hanbali school. Het is evenzo volgens de zienswijze van al-Shafiʿi en de rationalisten. Volgens een andere overlevering van ibn Hanbal, wat ook volgens een overlevering dat van Malik verhaald wordt is, heeft de persoon de keuze bij het uitvoeren van de Kaffara om of een slaaf te bevrijden of te vasten of te voeden. (Abu Yaʿla, Sharh, pag. 93a (2770), al-Mughni, deel 3, pag. 140)
[15] Mudd is een bepaalde meeteenheid waarmee graan gewogen wordt. Het staat gelijk aan 1⅓ ritl (pint), dat is een vierde van een Saʿ; de Saʿ is 5⅓ pinten. Zo was de mudd van de Profeet صلى لله عليه و سلم. Volgens abu Hanifah is de Saʿ gelijk aan 8 pinten of de hoeveelheid aan graan dat de twee handen van een gemiddeld persoon vult, wanneer hij zijn armen en handen uitstrekt; daarom wordt het Mudd genoemd. (Lane)
[16] Dit is volgens de Hanbali school. Aldus zijn vijftien Saʿ aan tarwe of dertig Saʿ aan dadels of gerst vereist om zestig behoeftige personen te voeden. Dit betekent dat een Saʿ gelijk is aan vier Mudds. Volgens abu Hanifah is een halve Saʿ aan tarwe of één Saʿ van iets anders dan tarwe, vereist om iedere behoeftige persoon te voeden. Al-Shafiʿi heeft de zienswijze dat een Mudd van iedere soort voedsel gebruikt mag worden om een behoeftige persoon te voeden. (Al-Mughni, deel 3, pag. 141-142)
[17] Dit is ook de zienswijze die door de rationalisten wordt aangehangen. Sommige Hanbalis hebben de zienswijze dat twee Kaffara’s vereist zijn. Deze laatste zienswijze wordt ook door Malik en al-Shafiʿi aangehangen. (Al-Mughni, deel 3, pag. 144)
[18] Er is verschil van mening over de tweede seksuele daad wanneer die dezelfde dag verricht wordt nadat Kaffara verricht is voor de eerste seksuele daad. Volgens ibn Hanbal is een tweede Kaffara vereist. Abu Hanifah, Malik en al-Shafiʿi hebben de zienswijze dat in zo’n geval de persoon nergens aan gebonden is voor de tweede seksuele daad. (Al-Mughni, deel 3, pag. 144)
[19] Dit is ongetwijfeld volgens de Hanbali school. Dit is ook het geval volgens de meest bekende opinie van al-Shafiʿi. Volgens één van de twee overleveringen van Malik is Kaffara alleen bindend voor de pleegvrouw. Abu Hanifah heeft de zienswijze dat Kaffara niet bindend is voor zowel de zwangere vrouw als de pleegvrouw. (Al-Mughni, deel 3, pag. 149-150)
[20] Deze zienswijze wordt ook aangehangen door Malik en al-Shafiʿi. Volgens abu Hanifah is Kaffara niet bindend op de persoon voor het uitstellen van het inhalen van het vasten voor de gemiste dagen tot het volgende jaar. (Al-Mughni, deel 3, pag. 153-154. Abu Yaʿla, Sharh, pag. 95b (2770))
[21] Al-Shafiʿi en ibn Hanbal hangen deze zienswijze aan. Volgens abu Hanifah en Malik; wanneer het vasten is gestart dan is het voor de persoon bindend het te vervolmaken. Het mag slechts verbroken worden wanneer er een acceptabele excuus voor is (ʿudhr), waarbij het vasten niet ingehaald mag worden; in elk ander geval moet het vasten ingehaald worden. Volgens een overlevering van Malik mag het vasten niet ingehaald worden. (Al-Mughni, deel 3, pag. 159. Ibn Rushd, Bidayah, deel 1, pag. 311. Abu Yaʿla, Sharh, pag. 97a (2770))
[22] De analogie van het vasten van het kind op de tien jarige leeftijd is gebaseerd op het feit dat het kind op de tien jarige leeftijd gedisciplineerd wordt te bidden, zoals voorgeschreven door de Boodschapper van Allah صلى لله عليه و سلم. (Al-Mughni, deel 3, pag. 161. Al-Mughni wa al-Sharh al-Kabir, deel 3, pag. 90-91)
[23] Volgens de meest bekende zienswijze van ibn Hanbal is het zien van de nieuwe maan van de maand Ramadan door één betrouwbaar persoon acceptabel, aldus beginnen de andere mensen met het vasten door het bekendmaken van de bezichtiging. Dit is ook het geval volgens een authentieke overlevering van al-Shafiʿi. Volgens een andere overlevering van ibn Hanbal is het aanbevelenswaardig dat twee mensen het zien. Malik heeft de zienswijze dat de bezichtiging alleen van twee personen acceptabel is. Abu Hanifah heeft de zienswijze dat het van één persoon acceptabel is wanneer de hemel bewolkt is. Maar het moet door meerdere mensen gezien worden wanneer de hemel helder is. (Al-Mughni, deel 3, pag. 164)
[24] Shawwal betekent letterlijk de staart van een schorpioen. Hier staat het voor de maand na Ramadan, wat de tiende maand is van de maankalender. Er wordt gezegd dat het zo genoemd werd omdat toen het voor het eerst zo genoemd werd dit samen ging met het seizoen waarin de vrouwtjeskamelen hun staarten ophieven. Aldus zagen de Arabieren de huwelijkcontracten in deze maand als een slecht voorteken en waren ze gewoon te zeggen dat de vrouw die in deze maand trouwt, in opstand komt tegen haar man zoals de vrouwtjeskameel in opstand komt tegen de dekhengst en haar staart opheft; maar de Profeet صلى لله عليه و سلم vernietigde hun zogenaamde voorspelling en trouwde met ʿAisha in deze maand. (Lane)
[25] Hetzelfde is van Malik overgeleverd. Volgens al-Shafiʿi is het toegestaan op de plek te eten waar de persoon door niemand gezien kan worden. (Al-Mughni, deel 3, pag. 166)
[26] Dit is waarschijnlijk gebaseerd op wat overgeleverd is door al-Bukhari van ibn ʿUmar en ʿAisha die zei: “Het is niet toegestaan de dagen van tashriq te vasten, behalve voor degene die niet in staat is het offer (al-Hady) te vinden.” i.e. verwijzend naar de mutamattiʿ. Zie Koran [2:196]. Andere verplichte vasten worden op analogische wijze gebaseerd op wat hierboven is overgeleverd. (Al-Mughni wa al-Sharh al-Kabir, deel 3, pag. 98, pag. 111)
[27] (D) Dit betekent dat het vasten in dit geval niet verbroken wordt. Dit is klaarblijkelijk de zienswijze van al-Khiraqi, gebaseerd op de meest bekende zienswijze van ibn Hanbal. Dit is ook de zienswijze van abu Hanifah, Malik en al-Shafiʿi. Volgens abu Bakr; wanneer de maan voor de middag gezien wordt dan is het van toepassing op de volgende nacht. (Tabaqat, deel 2, pag. 89. Al-Mughni, deel 3, pag. 173)
[28] Sahur is een maaltijd of voedsel dat een klein moment voor het aanbreken van de dageraad genuttigd wordt. (Lane)
[29] Het vasten van zes dagen van Shawwal wordt door vele geleerden aangeraden, waaronder al-Shafiʿi. Volgens Malik is het een verwerpelijke (Makruh) daad. (Al-Mughni, deel 3, pag. 176. Al-Mughni wa al-Sharh al-Kabir, deel 3, pag. 103-104)
[30] ʿAshura is de tiende dag van de eerste maand (Muharram) van de maankalender.
[31] Al-bid: De term is of ayyam al-bid of simpelweg al-bid voor ayyam al-layli-l-bid (de dagen van de witte nachten) i.e. de dagen van de 13e en 14e en 15e nachten van de maand. Ze worden zo genoemd omdat ze verlicht worden door de maan. Sommige zeggen dat de dagen van al-bid de 12e en 13e en 14e nachten zijn, maar dit is volgens Lane van zwakke autoriteit.
