Hij zei: Eenieder die in een (normale) staat van mentale en fysieke gezondheid verkeert, doneert (een object van) waqf aan bepaalde mensen, hun kinderen en hun laatste nageslacht en uiteindelijk aan de behoeftige personen; van nu af aan houdt het bezitten van het object aan waqf[1] op. Het is niet toegestaan voor welk deel dan ook van het vruchtgebruik[2] naar de donor te laten gaan, tenzij een overeenkomst gemaakt is om (wat geld) ervan uit te geven in welk geval de donor precies krijgt wat overeengekomen[3] is en de rest gaat naar de begunstigden, gelijkmatig verdeeld onder de mannelijke kinderen en hun dochters, tenzij de donor de voorkeur geeft aan bepaalde van hen (boven de anderen).[4] Indien niemand van de begunstigden levend is, dan gaat (het vruchtgebruik van de) waqf naar de behoeftige. Volgens één van de twee overleveringen; wanneer de behoeftige niet de laatste begunstigden zijn gemaakt en er niemand overblijft onder de feitelijke begunstigden, dan gaat het vruchtgebruik van de waqf naar de erfgenamen van de donor. Volgens de andere overlevering[5] wordt de dichtstbijzijnde agnate[6] erfgenaam (ʿasabah) van de donor de begunstigde. Wanneer een object van waqf gedoneerd wordt op het sterfbed van de persoon, of wanneer de persoon zegt: ‘Het is een waqf na mijn dood’ zonder aan te bevelen dat het uit eenderde (van het bezit) genomen wordt, dan mag slechts eenderde aan waqf gedoneerd worden, tenzij anders goed gevonden wordt door de erfgenamen. Indien het ongebruikt raakt en er niets wordt voortgebracht, dan wordt het object van waqf verkocht en het geld dat gebruikt is voor de aankoop van wat in staat is (vruchtgebruik) voort te brengen gaat naar de begunstigde en dit wordt tot waqf gemaakt in de plaats van de vorige. Hetzelfde is het geval met een paard dat als waqf gedoneerd wordt, indien het niet meer gebruikt kan worden voor militaire doeleinden. Het geld wordt dan gebruikt om te kopen wat nuttig is voor de jihad.
Zakah is verplicht voor waqf begunstigden die vijf wusuqs (aan grond productie) verkrijgen, maar niet voor de behoeftige begunstigden. Het is niet toegestaan om iets te doneren dat alleen gebruikt kan worden door het te consumeren zoals goud, zilver,[7] voedselwaren en dranken. Al het andere is acceptabel voor donatie als waqf.[8] Ook is het toegestaan om een gezamenlijk bezit als waqf te doneren.[9] Indien de waqf begunstigde niet bekend wordt gemaakt of wanneer de waqf niet voor een liefdadigheidsdoeleinde is, dan is het ongeldig.
[1] Dit is ook volgens de meeste bekende zienswijze van de Shafiʿi school en de school van abu Hanifah. Volgens een overlevering van ibn Hanbal gaat het eigendomsrecht van het object aan waqf niet verloren. Deze laatste zienswijze wordt door Malik aangehangen en het is ook volgens een andere zienswijze dat verhaalt is van al-Shafiʿi. (Al-Mughni, deel 6, pag. 4)
[2] Vruchtgebruik is het zakelijk recht om een goed te gebruiken en de vruchten daarvan te trekken, alsof men zelf eigenaar was. (Van Dale Groot Woordenboek)
[3] Dit is ook de zienswijze van ibn abi Layla en abu Yusuf. Volgens Malik, al-Shafiʿi en al-Shaybani is de waqf in dit geval ongeldig. (Al-Mughni, deel 6, pag. 8)
[4] (D) Malik en al-Shaybani hebben ook deze zienswijze. Volgens abu Bakr, wat ook de zienswijze van al-Shafiʿi, abu Yusuf en ibn Hamid is, worden de vrouwelijke kinderen er ook bij inbegrepen. (Tabaqat, deel 2, pag. 97-98. Al-Mughni, deel 6, pag. 16)
[5] Deze zienswijze is volgens ibn Qudamah niet sterk. Het meest gewenst is volgens hem dat de behoeftige personen de begunstigden worden in zo’n geval. (Al-Sijistani, Masa-il, pag. 221) Volgens al-Shafiʿi gaat het naar de dichtstbijzijnde personen van de donor, gelijkmatig verdeeld over de mannen en vrouwen. (Al-Mughni, deel 6, pag. 23)
[6] Agnaat is de bloedverwant van vaderszijde. (Van Dale Groot Woordenboek)
[7] Ibn Qudamah wijst erop dat met goud en zilver hier dinars en dirhams bedoelt worden. (Al-Mughni, deel 6, pag. 34)
[8] Dit is ook de zienswijze van al-Shafiʿi. Malik heeft twee tegengestelde zienswijzen met betrekking tot paarden en wapens die als waqf gedoneerd worden. Abu Yusuf staat geen donaties als waqf toe in het geval van dieren, slaven, paarden, commerciële goederen, wapens enzovoorts. (Al-Mughni, deel 6, pag. 36)
[9] Malik, al-Shafiʿi en abu Yusuf hebben ook deze zienswijze. Volgens al-Shaybani is het niet toegestaan. (Al-Mughni, deel 6, pag. 36-37)
